Beesels Broek

Beesels Broek

Het reservaat [28 ha] ligt ten zuidoosten van Beesel in een gevarieerd cultuurlandschap. Elzenbroek- en populierenbos, afgewisseld met kleine vochtige graslandpercelen, zijn beeldbepalend. Twee beekjes doorsnijden het gebied.

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

Vanaf ns-station Swalmen is het gebied wandelend goed bereikbaar [circa 2 km]. Buslijn 66 [Roermond-Venlo] komt in Beesel [halte Schansweg; 600 m tot natuurgebied]. Het is vrij toegankelijk op wegen en paden. De omgeving van het Beesels Broek leent zich voor verkenning te voet of per fiets. Een tocht via Swalmen, Swalmdal, omgeving Baxhof en aansluitend Beesels Broek geeft een afwisselend beeld van de streek.

Geschiedenis

Vanwege de natte omstandigheden in het Broek heeft de mens er tot de laatste eeuwen weinig invloed op uitgeoefend. Rond 1800 werd er door de plaatselijke bevolking turf gestoken. De naam Uytgetorff broek op kaartmateriaal uit 1803 wijst daarop. Ten tweede diende het als weidegrond voor het vee. Op het hoger gelegen Maasterras ten oosten van het Broek lagen akkers. Vanaf begin 20e eeuw worden broekgebieden, waaronder het Beesels Broek, op grote schaal drooggelegd. Tijdens ruilverkavelingen rond 1960 zijn de twee in het gebied ontspringende beken rechtgetrokken, zodat ze het kwelwater sneller afvoeren. Ook zijn toen populieren geplant. Net ten oosten van het Broek is de a73 aangelegd. Deze kan negatieve invloed hebben op de huidige hydrologie door het veranderen van kwelstromen en door een toenemende geluidsbelasting. Ondanks deze veranderingen geeft het Beesels Broek een goed beeld van het vroegere natuurrijke cultuurlandschap. Vanaf 1980 doet Het Limburgs Landschap er aankopen. Tegenwoordig koopt ook Staatsbosbeheer hier natuurgebieden, zodat deze twee grote terreinbeheerders een groot deel van het gebied in eigendom hebben.

Beschrijving

Het Beesels Broek ontleent zijn waarde aan de overgang van vochtige naar droge omstandigheden. Uit de terrasrand direct ten oosten van het terrein komt ijzer- en zuurstofrijk kwelwater aan de oppervlakte. In 1999 is een natuurherstelproject uitgevoerd waarbij een vroeger opgebracht zanddepot is weggehaald. Nu is er een ondiepe kwelplas ontstaan; op de oevers is het bijna de hele zomer nat vanwege ontspringende bronnetjes. Door een netwerk van slootjes verdwijnt het kwelwater via de naar het zuiden stromende Teutebeek en de naar het noorden stromende Huilbeek uit het gebied. In de kwelplas komen enkele soorten kranswieren voor. Geleidelijk verandert de plas in moeras. Als laatste stadium van de verlandingsreeks komt in dit natte gebied elzenbroekbos tot ontwikkeling. Naast zwarte els komen ook boomsoorten voor als zachte berk en gewone es. Karakteristiek in de ondergroei zijn dotterbloem, grote valeriaan, watereppe, bitterzoet en zes soorten zeggen. Als het terrein droger wordt, verruigt het elzenbos. Vooral bramen treden dan op de voorgrond. 's Winter is de sijs hier door zijn koorzang mogelijk de meest opvallende vogel. Enkele vogels laten onder rustige omstandigheden altijd een opvallende brabbelende zang horen, in groepen van tientallen sijzen is zo'n koorzang niet te missen. Een geheel andere soortensamenstelling treft men aan op de gronden van een zandopduiking nabij de Baxhof [ten zuiden van het Broek] en op de terrasovergangen. Daar komt een droog eiken-berkenbos voor met in de ondergroei bochtige smele, drienerfmuur en valse salie. Op iets rijkere gronden zijn ook kruipend zenegroen, groot heksenkruid en boskortsteel aangetroffen. De bosanemoon, zeldzaam in Midden- Limburg komt er in het voorjaar tot bloei. Enkele graslandpercelen worden gekleurd door de roze echte koekoeksbloem, de lichtpaarse pinksterbloem en de gele grote ratelaar. In kwelzones kan hier het zeldzame moerasviooltje worden gevonden. Het kleinschalige landschap met zijn netwerk van onverharde wegen, ruige bermen en oevers, in combinatie met het extensieve gebruik van landbouwgrond is zeer geschikt voor allerlei diersoorten. Grotere zoogdieren als ree, vos en eekhoorn worden regelmatig gezien. Het is een prima leefgebied voor de das die in de omgeving van Beesel meerdere burchten heeft. Door de aanleg van een ecoduct over de a73, dat aanlandt in het Beesels Broek kunnen deze soorten contact houden met soorten ten oosten van de weg. Natuurlijk maken ook veel kleine diersoorten [kikkers, hagedissen en ook vlinders] goed gebruik van deze verbindingsroute. De rijkdom aan insecten uit zich in de aanwezigheid van 12 soorten sprinkhanen die tijdens een inventarisatie zijn vastgesteld. Dezelfde inventarisatie leverde ook 15 soorten dagvlinders op, waaronder zes soorten zandoogjes. Uitzonderlijk is de aanwezigheid van de mercuurwaterjuffer, een kleine libel, die er zijn enige Nederlandse populatie heeft.

Beheer in periode 1985-2011

groepenkap en dunningen uitgevoerd in het populierenbos om elzenbroekbos te stimuleren natuurherstelproject uitgevoerd, waardoor opgebracht zanddepot is veranderd in een ondiepe en gevarieerde kwelplas hooien graslanden.

Beheervoornemens vanaf 2011

verdere omvorming van populierenproductiebossen omvorming van productiebossen bestaande uit grove den en Amerikaanse eik, naar van nature inheemse bostypes [vooral eiken-berkenbos] nemen van hydrologische maatregelen zodat water langer in het gebied kan worden vastgehouden.

Meer info en folders

Van dit natuurgebied is geen informatiefolder beschikbaar.