Bellet | Hoeve Bervesj

Bellet | Hoeve Bervesj

Ten zuidoosten van Epen ligt, tussen het Vijlenerbos en de Belgische grens, tegen natuurgebied Cottessen aan, de Belletboomgaard. Een grote hoogstamboomgaard, enkele vochtige bosjes en Geulweiden en een vakwerkboerderij met vakantie-appartementen, behoren tot het eigendom van 49 ha. Er liggen enkele open groeves zoals de Heimansgroeve en de Kampgroeve. De Geul vormt de westgrens van het gebied; de Berversbergbeek aan de zuidzijde vormt de grens tussen Bellet en Cottessen.

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

De weiden langs de Geul zijn voor wandelaars vrij toegankelijk. Eén wandelpad loopt door de boomgaard. Verder is het gebied goed te overzien vanaf de verharde wegen die er doorheen lopen. In deze schitterende omgeving kan goed worden gewandeld. In Hoeve Bervesj [Birven] bevinden zich  vakantieappartementen. Reserveren en informeren: Beaujean Vacances [www.geuldal.com]. Donateurs van Stichting het Limburgs Landschap kunnen korting krijgen op de huur van een vakantieappartement in Hoeve Bervesj. In Epen stopt buslijn 57 [Maastricht-Gulpen].

Geschiedenis

De terreinen ten zuiden en oosten van de Bellethoeve zijn sinds eind 1992 in bezit van de Stichting. Centraal staat de magnifieke hoogstamboomgaard, ooit horend bij de Bellethoeve. De Bellethoeve [geen eigendom van de Stichting] is in 1732 gebouwd in opdracht van de overste van het nonnenklooster in Burscheidt. De bewoner van de Bellethoeve, Sjang Crombach, gebruikte de boomgaard tot 1989. Na zijn overlijden hebben de erven Crombach er in toegestemd de boomgaard, de Heimansgroeve en de Geulweiden aan Het Limburgs Landschap te verkopen. In de Heimansgroeve ligt het oudste stukje Nederlandse bodem dat bovengronds zichtbaar is. Enkele bodemlagen die nu geplooid boven elkaar liggen, zijn ontstaan in het Carboon, circa 330 miljoen jaar geleden. De lagen, met daarin soms fossielen, geven een beeld van de geologische geschiedenis van Limburg. Onder tropische omstandigheden levende dieren blijken ooit dit stukje aarde te hebben bevolkt. Naast fossielen van bladeren zijn er ook fossiele ribbels van een  zandstrand gevonden. De groeve is genoemd naar Eli Heimans, nestor van de Nederlandse natuurbescherming, die begin 20e eeuw de eerste fossielen in de groeve ontdekte. In de nabij gelegen Kampgroeve en de Cottessergroeve werd [kolen-]zandsteen gewonnen voor de bouw van boerderijen zoals de Bellethoeve en de Vernelsberg. Hoger op de helling komt plaatselijk kalk uit het Krijt [70 miljoen jaar geleden] aan de oppervlakte, terwijl het plateau bestaat uit vuursteeneluvium. Zo’n grote variatie in bodemlagen is in Nederland uniek. Een monumentale vakwerkboerderij, hoeve Bervesj, maakt sinds 1999 deel uit van het bezit van de Stichting. Volgens een oude koopakte bestond deze boerderij al in de 18e eeuw. De Stichting heeft de boerderij gekocht van de familie Knops, die hier sinds 1913 heeft gewoond. Nu bevinden zich in het pand twee vakantie-appartementen. 

Beschrijving

De Belletboomgaard is een van de mooiste hoogstamboomgaarden van ons land. De eerste bomen werden er zo’n 75 jaar geleden geplant. Nu staan er meer dan 350 bomen: appels, peren en enkele pruimen. De variatie in rassen is groot: zeker 17 appelrassen en 10 perenrassen zijn vastgesteld. Van sommige is niet bekend tot welk ras ze behoren. Meerdere oude rassen zijn zeldzaam geworden, waardoor de Belletboomgaard van belang is bij het behouden van deze rassen uit het vroegere Limburgse landschap. Onderhoud van oude boomgaarden blijft nodig. Af en toe worden dode bomen weggehaald en de afgelopen jaren zijn er  meer dan 100 nieuwe geplant. Het valfruit uit de boomgaard wordt geraapt en verwerkt tot appelsap en eau-de-vie de Limbourg, een soort calvados. Overblijvend valfruit wordt in de winter gegeten door muizen, dassen en lijsterachtigen. De boomgaard is de laatste 40 jaar nooit met gif bespoten. Ook de vroegere eigenaar heeft altijd op ecologische grondslag gewerkt. Daarom is de boomgaard een goed leefgebied voor met name vogels en insecten. Grauwe klauwier en gekraagde roodstaart zijn voorbeelden van zeldzame broedvogels. Een bijzonder amfibie in de omgeving van de boomgaard is de vuursalamander. Enkele kleine populaties van dit geel-zwarte dier leven langs beekjes die vanaf het Vijlenerbosplateau naar de Geul stromen, zoals de Belletbeek. Dit beekje stroomt door enkele bronbosjes, de boomgaard en de weilanden langs de Geul. De zuidelijker gelegen Berversbergbeek stroomt door één van de best ontwikkelde bronbosjes in Nederland. Oude essen, elzen en populieren vormen de boomlaag. In de struiklaag komen zwarte els, hazelaar en wilde kardinaalsmuts voor. Bittere veldkers, goudveil, speenkruid, en ruigtekruiden als moerasspirea en grote brandnetel vormen het grootste deel van de ondergroei. Behalve in bronbossen speelt water ook een rol in een aantal graslandpercelen op de helling en langs de Geul. Op de hellingen kan kwel uittreden. De wortels van de aangeplante populieren zuigen echter veel water weg. Ook zijn graslanden beter gedraineerd voor de groei van de populieren. Een aantal bomen is gekapt zodat meer bronweiden en natuurlijke bronbosjes kunnen ontstaan. Het beekwater van de Geul beïnvloedt de aangrenzende weiden. Vooral aan de overkant van de beek, net buiten het reservaat, kan zinkflora worden gevonden met het felgele zinkviooltje. Zinkflora is aangepast aan het groeien op met zware metalen verontreinigde grond. Hier voert de Geul deze aan uit Belgische mijnen en zet ze in het winterbed af.

Beheer in periode 1985-2011

poelen aangelegd en bronnen hersteld voor amfibieën en bronvegetaties | stortlocatie in kleine groeve opgeruimd | populierenbos gekapt ter bevordering elzen [bron] bos | boomgaard hersteld met vrijwilligers en Pomologisch Genootschap, regelmatig gesnoeid, nieuwe vruchtbomen aangeplant | Heimans- en Kampgroeve hersteld en beheerd om aardlagen zichtbaar te houden | versterking landschapsstructuur door lokale aanleg nieuwe landschapselementen zoals hagen, [knot]bomen, hoogstambomen en overige beplantingen | gebied opgenomen in internationale wandelroute langs Geul van bron tot monding | Hoeve Bervesj gerestaureerd [2004-2005] en vakantieappartementen ingericht.

Beheervoornemens vanaf 2011

uitvoering maatregelen ter verbetering biotoop zinkflora | instandhouding en snoei hoogstambomen | inrichting nieuw verworven graslanden uit herinrichting Mergelland-Oost.

Meer info. wandelfolders en vakantiehuizen

Wandelfolder: Welkom in het Geuldal bij Cottessen en Bellet

 

Vakantiewoning Bervesj 

 

Op een unieke locatie gelegen, pal langs de Geul ligt Hoeve Bervesj. Hoeve Bervesje is in eigendom van Stichting het Limburgs Landschap en te huur als vakantiewoning