De Baend

De Baend

Bij het gehucht Elsteren op de oostoever van de Maas in de omgeving van Well ligt de Baend, een 24 ha groot terrein dat is ontstaan door kleiwinning ten behoeve van kadeaanleg. Nu is het een reliëfrijk terrein waar plasjes en hoger gelegen kleiruggen elkaar afwisselen.

 

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

In de Baend grazen gallowayrunderen en konikpaarden. Het gebied is vrij toegankelijk voor wandelaars [honden zijn hier niet toegestaan]. De doorlopende halfverharde weg is opgenomen in een knooppuntensysteem van wandelroutes [honden mogen aangelijnd mee]. Buslijn 83 [Nijmegen-Venlo] passeert Well [halte café Vink; 1400 m], een prima uitvalsbasis voor een bezoek aan het gebied.

Beschrijving

Na twee extreme hoogwaters langs de Maas in 1993 en 1995 werd besloten om de kades rond de dorpen in het winterbed van de Maas te verhogen. De benodigde klei werd in de omgeving gewonnen. Ook bij Elsteren werden kleiputten gegraven. Al snel bleek dat flora en fauna goed gebruik maakten van deze nieuw gecreëerde omstandigheden en er ontstonden kleine maar afwisselende natuurgebieden. De Baend is een mooi voorbeeld. In het terrein komen plasjes en hogere voedselrijke gronden op korte afstand van elkaar voor. Begrazing door kleine kuddes galloways en koniks remt het snel dichtgroeien met bos. Behalve een geplante haag langs de rand van het gebied komt er al veel opslag van wilgen en meidoorns in het terrein voor. Beide soorten verspreiden zich snel. Wilgen laten hun zaadjes door de wind verplaatsen, terwijl vogels de meidoornzaden verspreiden. Zij eten de besjes en leveren via hun uitwerpselen een bijdrage aan de verspreiding van deze soort. Wilgenschors vormt prima voedsel voor bevers. Dit grote knaagdier heeft een burcht in het gebied. Niet alleen door het schillen van wilgenschors, maar ook door het omknagen van grotere bomen hebben bevers veel invloed op de landschappelijke ontwikkeling van moerasgebieden als de Baend. De grote grazers lopen het gehele jaar in het gebied. Het komt vrijwel ieder jaar voor dat de Maas buiten haar oevers treedt, waardoor de Baend onder water komt te staan. Bij korte periodes van hoog water kunnen de dieren de dijk naast het gebied als hoogwatervluchtplaats gebruiken. Bij hoge waterstand of langere periodes van hoogwater worden ze naar hogere, drogere gronden gebracht en in het voorjaar worden ze teruggebracht. De Baend is een jong natuurgebied op voedselrijke grond. De bijbehorende vegetatie bestaat veelal uit vrij algemene soorten die als pioniersoort snel een gebied kunnen bereiken. De vegetatiestructuur is weelderig en daarvan profiteren veel insectensoorten. De meest markante dieren zijn echter de watervogels. De Baend ligt direct naast de Maas, die door trekvogels wordt gebruikt als ‘snelweg’ op weg naar noordelijker gelegen broedgebieden. Allerlei soorten gebruiken het gebied kort of langer als pauzeplek. Eén van de opvallendere bezoekers is de zomertaling. Meerdere paartjes tegelijk kunnen in maart tot augustus op de plasjes rondzwemmen en slobberen in het drassige gras langs de oevers. Deze eend is zeker niet algemeen in Nederland en is eigenlijk karakteristiek voor de natte veenweidegebieden in West- en Noord-Nederland. Een andere opvallende soort is de grauwe gans, die ook in het gebied broedt. Hij graast niet alleen op land, maar eet ook waterplanten en kan hierdoor een aanzienlijke beheersrol in het gebied vervullen. De ganzen eten ook planten als klein vlooienkruid. Dit groeit op ’s winters overstroomde en zomers droogvallende gronden. Door zijn sterke geur wordt het door het vee gemeden. Vertrapping door het vee zorgt voor verspreiding. Aanwezigheid van grote zilverreiger en aalscholver geeft aan dat de plasjes rijk zijn aan vis.

Beheer in de periode 1985-2011

afgraving van het terrein ten behoeve van kleiwinning voor kades, in opdracht van het Waterschap Peel en Maasvallei | omrasteren van het gebied en jaarrondbegrazing met een kleine kudde galloways en koniks.

 

Beheervoornemens vanaf 2011

voortzetting begrazingsbeheer met galloways en koniks | er zijn provinciale plannen voor aanleg van een hoogwatergeul waar de Baend een onderdeel van zal zijn | verwijderen begroeiing in verband met doorstroming van de Maas.

 

Meer info en folders

Van dit natuurgebied is geen informatiefolder beschikbaar.

Maas in Beeld rapportages: