Dorperheide | Walbeckerheide

Dorperheide | Walbeckerheide

Ten noordoosten van Arcen ligt een complex zand- en grindgaten, met verspreid eromheen een aantal naald- en loofbospercelen. Totaal beslaan deze een oppervlakte van bijna 170 ha.

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

De plassen van de Dorperheide vormen een verrassend onderdeel van de Maasduinen. Ze bieden de wandelaar goede recreatiemogelijkheden. Honden mogen aangelijnd mee. Het gebied is bereikbaar met lijn 83 [Nijmegen-Venlo] via de halte bij hotel Rooland [halte St. Paul; 2500 m tot aan Dorperheide] waarna men via Klein Vink de plassen kan bereiken. Eén plas aan de zuidoostzijde van de Dorperheide, 't Grenswater, is ten behoeve van de hengelsport ingericht.

Geschiedenis

Op de Dorperheide bevinden zich enkele grote zand- en grindwinputten. Winning van grondstoffen startte hier in de jaren '60. De Stichting deed haar eerste aankoop in 1989, vooruitlopend op de natuurvriendelijke inrichting van de grindwinplassen. Nu is een groot deel van de plassen, waar overigens deels nog zand en grind gewonnen wordt, al in eigendom verworven.

Beschrijving

De plassen op de Dorperheide maken onderdeel uit van een groter complex zand- en grindgaten tussen de n271 [Nijmegen-Venlo] en de Duitse grens. Hier ligt goed bruikbaar en winbaar zand dicht aan de oppervlakte. Deze industriële zandwinning heeft het oorspronkelijke landschap drastisch veranderd. Het vroegere landschap is deels een stuk lager komen liggen. De plassen van de Dorperheide liggen daardoor ingeklemd tussen hogere zandlichamen, met daarop vooral aangeplant naaldbos en af en toe kleinere oppervlakten loofbos. De plassen zelf hebben een zeer variabele oppervlakte en diepte. Sommige natuurvriendelijk ingerichte plassen zijn slechts enkele decimeters diep, de grote winputten bereiken een maximale diepte van 15 meter. Regelmatig liggen er eilandjes in het water, ideale broedplaatsen voor watervogels omdat ze vrijwel onbereikbaar zijn voor roofdieren. Na oplevering van de plassen [deels in 2006 afgerond] grijpt de natuur opnieuw haar kans op de zandige, deels vochtige bodem. Haarmossen, grassoorten en heidestruiken keren als eerste terug. Op de oevers ontkiemen pitrus en de eerste wilgen; tevens ontwikkelen zich er enkele rietstroken, met verspreid groeiende lisdoddes. Op de zandige droge bodem vormt zich braamstruweel, met daartussen opschietende berken en een enkele zomereik. Er bloeien toortse en sint-janskruid. Al deze successiestadia zijn nu in het terrein te zien. De hoogste bomen, vooral snelgroeiende wilgen, zijn al meters hoog. Dat maakt de afwisseling in en rond de plassen groot. De dierenwereld profiteert ook van de geboden variatie. Karakteristiek voor de steile zandwanden langs de plassen is de oeverzwaluw. Deze broedt in kolonies in zelfgegraven holen. In de ondiepe plassen roepen 's nachts koren rugstreeppadden. In de snel opgewarmde ondiepe wateren planten heidelibellen zich voort. De rietgors zingt tijdens het voorjaar vanuit zowel riet als wilgenstruweel zijn eenvoudige liedje. Wintertalingen broeden op de eilandjes in de plas, en leiden hun jongen onopvallend door de vegetatie van de kleinere plasjes op zoek naar voedsel. In de wintermaanden verblijven allerlei eendensoorten als wilde eend, smient en tafeleend op de diepere plassen. Deze vriezen immers niet snel dicht en bieden dus een veilige en beschutte wijkplaats. Groepjes goudvinken gebruiken het omringende naaldbos als slaapplaats en zoeken overdag naar voedsel in de braamstruwelen. Daar leven ze van de nieuwe knoppen. De omliggende bospercelen op de Dorperheide zijn heel anders van aard. Ze bestaan vooral uit grove en Corsicaanse den, douglasspar en zomereik. De ondergroei bestaat uit opslag van ruwe berk en een soortenarme kruidlaag van onder andere bochtige smele, rankende helmbloem en brede stekelvaren

 

De deels nieuwe natuurgebieden op de Dorperheide zijn van groot belang. Ze vormen de natuurlijke schakel tussen Landgoed de Hamert en Landgoed Arcen. Zandwinning heeft droge akkers en bossen veranderd in natte milieus en daardoor de natuurwaarde verbreed. Ook nu nog gaat deze ontwikkeling door. Op de Walbeckerheide ten westen van de Dorperheide wordt de volgende schakel in de keten van natuurgebieden gevormd. In 2005 is daar een zandwinning gestart. De komende jaren wordt deze natuurvriendelijk opgeleverd. Nu profiteren vooral allerlei steltlopers en eenden er al van de ondiepe plasjes en kale oevers die beschut in het landschap aanwezig zijn.

Beheer in de periode 1985-2011

dunnen van de aangekochte percelen verwijderen van Amerikaanse vogelkers uit het bos | stimuleren van een meer natuurlijk loofbos [met name zomereiken- beukenbos tegen de rijksgrens] | 3 ha bos aangelegd met inheems loofhout van Nederlandse afkomst | inrichting van de zandwinplassen.

Beheervoornemens vanaf 2011

voortzetten van op loofbosontwikkeling gericht beheer, inclusief voortgaande bestrijding Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eik | omvorming van de eenvormige naaldbossen in gemengde bossen | natuurlijke inrichting en passend beheer zandwinning Walbeckerheide | inrichten voormalige schuur als schaapskooi op de Walbeckerheide.

Meer info en folders

Van dit natuurgebied is geen informatiefolder beschikbaar.