Landgoed Goedenraad

Landgoed Goedenraad

Net ten oosten van Overeys ligt Landgoed Goedenraad. Het bestaat uit een kasteel met boerderij en tuin, een majestueus beukenbos op een helling en enkele graslanden bij de Eyserbeek. Stroomopwaarts ligt bij Simpelveld het Bulkemsbroek. De gezamenlijke oppervlakte van de gebieden is 50 ha. Er liggen verspreid eigendommen langs de Eyserbeek, in en bij het Eyserbos en bij de gehuchten Piepert en Trintelen.

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

Halte Goedenraad [buslijn 21; Brunssum-Gulpen] ligt dichtbij Landgoed Goedenraad en het Bulkemsbroek. De gebieden zijn voor wandelaars vrij toegankelijk op wegen en paden. Het kasteel en de kasteeltuin op Landgoed Goedenraad zijn verpacht en vanwege de privacy niet opengesteld voor publiek. De graslanden bij Piepert en Trintelen worden niet door paden doorsneden, maar zijn vanaf de weg te bekijken. Het Eyserbos is vrij toegankelijk op wegen en paden.

Geschiedenis

De geschiedenis van Goedenraad gaat terug tot het begin van de 14e eeuw: al in 1343 stond er een groot landhuis, een zogenaamd Blockhuis. Het huidige kasteel is in 1777 gebouwd, waarschijnlijk op de plaats van het oude landhuis. Naast het kasteel zelf ligt in de poortgebouwen een oude boerderij, die uit 1764 stamt. In 1971 kocht dr. J.M. van Susante, destijds voorzitter van Het Limburgs Landschap, het toen nogal vervallen kasteel en omliggende gronden. Meteen werd met de restauratie van de gebouwen gestart. Later verkreeg Het Limburgs Landschap de gebouwen en gronden.

Beschrijving

Goedenraad heeft zowel zeer duidelijk door de mens beïnvloede delen als stukken waar de natuur zijn gang mag gaan. Sterk beïnvloed is de kasteeltuin die zowel aspecten laat zien van de formele tuinaanleg volgens de Franse stijl, als van de minder strakke Engelse landschapsstijl. Allerlei boomsoorten staan verspreid door de tuin. Ook ligt er een vijver. Deze wordt deels door schoon bronwater gevoed dat opwelt ten oosten van Goedenraad. Het schone water biedt vele amfibieën een goede voortplantingsplaats. Gewone padden zijn het meest algemeen: uit paddenoverzetacties van ivn Eys langs de aangrenzende weg Simpelveld-Eys blijkt dat in sommige jaren meer dan 2000 padden naar de vijver trekken. Overigens hebben deze padden nu een veilige oversteekplaats: er zijn paddentunnels met bijbehorende geleidewanden onder en langs de weg aangelegd. De tuin is verder een groeiplaats voor stinzeplanten zoals sneeuwklokje, gele anemoon en trompetnarcis. Stinzeplanten zijn eeuwen geleden door de bewoners van landgoederen in hun tuinen aangeplant en blijken zich hier uitstekend zonder menselijke hulp te kunnen handhaven. Langs de kasteeltuin ligt de snelstromende Eyserbeek met zijn steile oevers, waar de grote gele kwikstaart leeft. Aan de noordkant van de beek begraast rundvee de graslanden die grenzen aan een oud hellingbos. Hier bepalen tot 35 meter hoge beuken en gewone essen, sommige meer dan 200 jaar oud, het uitzicht. Het wordt tot het beukenbos-parelgrastype gerekend, behalve door beuk gekenmerkt door het makkelijk herkenbare eenbloemig parelgras. In het voorjaar komen hier planten als lievevrouwebedstro, kleine maagdenpalm, bosanemoon, speenkruid en heelkruid tot bloei. Karakteristieke vogelsoorten zijn holenbroeders zoals glanskop, holenduif, bosuil en appelvink. Andere bewoners van de holen in de beuken zijn rosse vleermuizen. De graslandpercelen tussen bos en beek worden niet meer allemaal zo intensief agrarisch gebruikt als tegenwoordig gebruikelijk is. Hier en in aangrenzende bermen komen kalkminnende planten voor. Voorjaarsganzerik en grote centaurie zijn duidelijke voorbeelden. De graslanden ten westen van Eys liggen alle op hellingen. Waar zuidelijk van het Eyserbos kalk aan de oppervlakte komt, groeien kleine pimpernel, voorjaarsganzerik, aarddistel, bijenorchis en de zeldzame franjegentiaan. Aan de rand van het Eyserbos zijn inhammen in het sleedoornstruweel om de bosrand in de richting van het grasland geleidelijker te laten verlopen. Er groeien orchideeën als het bleek bosvogeltje en de bergnachtorchis. Uitgekiend beheer is nodig om de populaties van deze soorten te versterken. Het Eyserbos omvat oud loofbos, nieuwe aanplant en [vroeger] plaatselijk sparrenbos. Na de kap van dit sparrenbos bleken er uiterst zeldzame akkeronkruiden te kiemen. Op deze locatie komt daarom nu een kalkrijk graanakkertje, waar deze soorten zich zullen thuis voelen. De kleine percelen bij Trintelen liggen landschappelijk fraai tussen tientallen jaren oude graften met daarin zomereik, zoete kers en hazelaar. In de kruidlaag staan gevlekte aronskelk, dolle kervel en look-zonder-look. Het bos in het Bulkemsbroek is heel anders van aard. In het gebied komt water uit het hoger gelegen heuvelland aan de oppervlakte. Zwarte elzen profiteren van deze natte omstandigheden en vormen een elzenbroekbos. In het moeras met lisdoddes en gele lissen op de oevers is de bijna constante watertoevoer goed te zien. De vochtige graslandpercelen in het Bulkemsbroek zijn vanwege de beschutte ligging op zonnige delen geschikt voor vlinders.

Beheer in periode 1985-2011

watertoevoer kasteelvijver hersteld zodat waterpeil gelijk blijft | natuurvriendelijke oeverzones Eyserbeek gerealiseerd door Waterschap Roer en Overmaas | dassen- en paddentunnels aangelegd en onderhouden met ivn Eys | door overeenkomsten met pachter gebruik graslanden Goedenraad geëxtensiveerd | amfibieënpoelen aangelegd en opgeschoond | karakteristieke keermuur in formele tuin hersteld | heggen onderhouden en nieuwe aangelegd | graften in weilanden tussen Eyserheide en Trintelen uitgerasterd en beplant | jaarlijks nat hooilandje Bulkemsbroek gemaaid; maaisel met paarden uitgesleept | bomen langs Eyserbeek geknot met pachter boerderij | kalkgraslandjes gemaaid en maaisel afgevoerd | kleine landschapselementen aangelegd op Doeveberg bij Eys | zuidelijke bosrand Eyserbos gericht gemaaid | aanleg akker bij Eyserbos.

Beheervoornemens vanaf 2011

onderhoud en waar mogelijk aanleg nieuwe landschapselementen als heggen, knotbomen, graften en poelen | voortzetting en optimalisering beheer nat hooiland en [potentiële] kalkgraslanden | verdere versterking van landschapsstructuur Doevenberg, door extra aanleg hagen en graften | middenbosbeheer in Eyserbos.

Meer info en wandelfolders

Wandelfolder: Welkom op Landgoed Goedenraad en bij de Wittemermolen