Marissen

Marissen

Tussen Montfort en Sint-Joost liggen de eigendommen Rozendaal [306 ha], Linnerweerd [14 ha] en het Marissen [21 ha]. Onder Rozendaal vallen de landgoederen Rozendaal en Schrevenhof en percelen in het Reigersbroek. Samen vormen ze een compleet beekdallandschap met laaggelegen grasland begrensd door bos op stuifzandruggen. Het Marissen, ten zuiden van Rozendaal bestaat uit een kleinschalige afwisseling van bos, grasland en [voormalige] akkers.

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

Buslijn 80 [Roermond-Susteren] stopt in Montfort en Sint-Joost. Er lopen voor wandelaars en deels voor fietsers vrij toegankelijke onverharde wegen. Op Rozendaal lopen een groene [3 km] en een witte [4 km] wandelroute; op Schrevenhof een witte route [4,5 km]. De terreinen in de Linnerweerd zijn vanaf omliggende wegen en [wandel]paden goed te overzien. Het Marissen kan via onverharde wegen doorkruist worden. In de boerderij Heerenhof zijn vakantieappartementen gerealiseerd. Info via www.geuldal.com.

Geschiedenis

In het verleden is de omgeving van Rozendaal sterk beïnvloed door de bouw van een kasteel net ten westen van Montfort. Dit kasteel, waarvan een gedeeltelijke restauratie in 2005 en 2006 plaatsvond, is tussen 1251 en 1267 gebouwd. Door een dam bij de toenmalige kasteelboerderij Schrevenhof was het kasteel een echte waterburcht. Al in 1294 werden Reigersbroek en Schrevenhofsbroekje, toen nog Smaelmeer genoemd, als visvijver verpacht. Op de stuifduinen groeide droge heide en eikenbos. Grote delen van het gebied werden slechts door de bezitter van de Heerlijkheid Montfort gebruikt. Belangrijke productiedoelen waren eikenhout en riet voor woningbouw, en eikels en beukennoten als veevoer. Het riet, toen ross of reuss genoemd, heeft waarschijnlijk aan de basis gelegen van de naam Rozendaal. Zeker tot 1650 was de visserijfunctie zeer belangrijk. In dat jaar werd echter gestart met het graven van de Vlootbeek om het Reigersbroek te ontginnen. Vanaf die periode varieerde de waterstand te veel om visteelt rendabel te houden. Turfsteken en landbouw namen de plaats van de visserij in. Ideaal voor landbouw was het gebied zeker niet. De watermolen met stuw in de omgeving van Linne was de oorzaak van langdurige overstromingen. Pas na de oprichting van Waterschap de Vlootbeek in 1880 werd deze hinderpaal uit de weg geruimd. Tegenwoordig is het Reigersbroek een grootschalig landbouwgebied. Delen ervan zijn al aangekocht door Het Limburgs Landschap. In een beekdalontginningslandschap liggen vaak oude boerderijen. Hier liggen nog drie hoeves in het natuurgebied. Hoewel de huidige gebouwen van hoeve Schrevenhof ['s Gravenhof] uit de 17e tot de 19e eeuw stammen, is bekend dat hier al in de 13e eeuw een boerderij stond. De geschiedenis van twee andere boerderijen, Koningshof en 's Herenhof gaat terug tot de 16e eeuw. De namen verwijzen naar de oude heren van Montfort. Het Limburgs Landschap is sinds 1970 eigenaar van Landgoed Rozendaal, inclusief twee boerderijen; een jaar later werd de hoeve Schrevenhof aangekocht. Aankopen in het Reigersbroek, de Linnerweerd, het Marissen en het Eerselen gebeuren sinds begin jaren '90.

 

Beschrijving

Het beekdallandschap is door de Vulens- en de Vlootbeek goed herkenbaar. De beken zijn veelal gegraven in oude moerassige Roermeanders. De Vlootbeek is geen rechtgetrokken oorspronkelijke beek, maar door de mens aangelegd. Afhankelijk van het agrarische gebruik is het grasland langs de beken meer of minder soortenrijk. Het Schrevenhofsbroekje is een rijke karakteristieke hooilandvegetatie. In de winter staat het water hier boven het maaiveld en in de zomer zijn greppeltjes nodig om het grasland droog te houden en kwelwater af te voeren. Het is er zo nat dat er plantensoorten groeien als moeraswalstro, moeraszegge, moerasspirea, watermunt en vele zeggensoorten. In 1999 is hier een natuurherstelproject uitgevoerd. Er zijn twee plassen gegraven van maximaal een meter diep. De glooiende oevers vallen in de zomer geleidelijk droog en vormen de groeiplaats van moerasplanten. De kranswieren in het water duiden op een prima waterkwaliteit. Gehoopt wordt op de terugkeer van de boomkikker, die het Broekje vanuit de Doort bij Echt zou kunnen koloniseren. We hopen ook op de watersnip, want tot vijftien jaar geleden broedde deze nu uitgestorven 'hemelgeit' in het gebied. Bijzonder is de grote populatie moerassprinkhanen in het Schrevenhofsbroekje. Op de hoge gronden langs de beekdalen staat bos met vooral grove den; zomereik en ruwe berk staan op voedselarme bodem.

 

Enkele lanen van Amerikaanse eik, beuk en witte acacia doorsnijden de bossen. Een deel van dit bos wordt als hakhout beheerd. De plantengroei is er van nature sober met hengel, liggend walstro, bochtige smele, wilde kamperfoelie en vele mossoorten. De bossen zijn echter opvallend rijk aan vogels. Er broeden hoge dichtheden van winterkoning, tjiftjaf en roodborst. Soorten als boomleeuwerik en geelgors zitten langs de bosranden. Plaatselijk in het bos en langs de rand komt dichtgroeiende heide voor. Een enkele bloeiende bremstruik op een oude brandvlakte zorgt voor kleur. De kleurige roodborsttapuit bekijkt hier de omgeving vanaf hoge uitkijkposten en op de grond leven levendbarende hagedissen. Kenmerkend voor landgoederen zijn de akkers. Bij Schrevenhof en Reigersbroek heeft de Stichting er een aantal in eigen beheer. Hier wordt op milieubewuste wijze graan geteeld. Door geen onkruidverdelgers en beperkt organische mest te gebruiken, krijgen vroeger talrijke akkerkruiden er weer een kans. Vooral de vuurrode klaprozen [waarvan drie soorten in het gebied voorkomen] vallen op. Ook kleine soorten als zandmuur, eenjarige hardbloem en de grote gele ganzebloem zijn vermeldenswaard. Een geïsoleerde akker op de Linnerheide is één van de laatste Nederlandse groeiplaatsen van een zeldzame akkerkruidenvegetatie waarvoor ruige klaproos en handjesereprijs karakteristiek zijn. In het voorjaar ligt hier een witte waas over het terrein veroorzaakt door tienduizend bloeiende exemplaren van vroegeling. In de zomer is het een mozaïek van rode klaprozen en wit-gele kamille. Ingeklemd tussen de stuifduinruggen ligt het Reigersbroek, ooit een moerassig gebied dat echter geheel ten behoeve van de landbouw is ontgonnen. Nu bezit de Stichting er meer dan de helft van de gronden. De vochtige graslanden en akkers krijgen, geholpen door het afgraven van de bovenste voedselrijke grondlaag, geleidelijk een natuurlijker uiterlijk. Door deze terreinverlaging wordt het gebied ook natter. Reigers zullen er van profiteren, zodat het gebied zijn naam weer eer aan doet. Tot nu toe zijn de blauwe reiger en de grote zilverreiger er gesignaleerd. Andere eigendommen liggen in het Marissen in de omgeving van het Kranenbroekerven. Her gaat om gortdroge voormalige akkers en naaldbos. De akkers en omgeving vormen een vliegplaats van de kleine parelmoervlinder waarvan de rups op de akkerviooltjes leeft. De Linnerweerd vormt het mondingsgebied van de Vlootbeek die dwars door Rozendaal heen stroomt. De invloed van de Maas die direct langs het gebied stroomt is groot, af en toe komen overstromingen voor. Het eigendom van de Stichting bestaat uit percelen in de buurt van de Maas en langs de Vlootbeek. Ze worden begraasd door koeien van boeren en liggen geheel ingesloten in particuliere eigendommen. De graslanden langs de beek zijn deels met populieren beplant. Direct op de beekoever groeien zwarte elzen, die in sommige winters door sijzen bezocht worden.

Beheer in periode 1985-2011

onderhoud populierenweide Linnerweerd | Hoeve Schrevenhof gerestaureerd | stuw in de Schrevenhofsbroeklossing gebouwd om water beter vast te houden | extensief maai- en begrazingsbeheer uitgevoerd en samen met het waterschap een natuurherstelproject in het Schrevenhofsbroekje uitgevoerd | akkerbeheer toegepast, o.a. gericht op akkerkruiden | landgoedkarakter behouden door onderhoud laanbomen en planten heggen | hakhoutbeheer hersteld op Rozendaal/Bremberg [oude heide-enclave, ontstaan na brand] opengehouden | Heerenhof gerestaureerd en omgebouwd tot vakantiewoningen | grootschalig natuurherstel Reigersbroek | samen met Stichting Kasteel Montfort infocentrum ingericht in kasteelruïne.

Beheervoornemens vanaf 2011

beschermings- en herstelmogelijkheden van de gronden in het Eerselen onderzoeken en benutten | restauratie en ombouw tot vakantiewoningen van Koningshof | beheer natuurcompensatiegronden A73 voor Rijkswaterstaat | beheer ecoduct Kruutsboom.

Meer info en folders

Van dit natuurgebied is geen informatiefolder beschikbaar.