Wittemer Molen

Wittemer Molen

De Wittemer Molen, een watermolen, ligt aan de Sinselbeek langs de weg tussen Wijlre en Wittem. In deze omgeving bezit de Stichting enkele [deels verpachte] graslandpercelen. Rijen populieren en molenvijvers vormen markante landschapselementen. Meer naar het noorden, tussen het Miljoenenlijntje en Cartils, ligt nog een graslandperceel langs de Eyserbeek. Gezamenlijk beslaat dit een oppervlakte van 25 ha.

Bereikbaarheid en recreatiemogelijkheden

Diverse buslijnen stoppen in Wittem. De watermolen is goed vanaf de openbare weg te bekijken. In het molengebouw bevindt zich een vakantiewoning [www.geuldal.com]. De paden door de graslanden langs de Geul en de Eyserbeek, en parallel aan de Wittemer Allee zijn voor wandelaars vrij toegankelijk.

Geschiedenis

De Wittemer Molen dateert uit 1835. De uit baksteen opgetrokken watermolen heeft het waterrad in het gebouw zelf, opgehangen in een houten maalwerk. Het water stroomt via een kaarsrechte molentak de molen in. Daar raakt het de schoepen halverwege het rad, waardoor dit gaat draaien: het is een zogenaamd middenslagrad. Na passage van de molen verdwijnt het water via de Sinselbeek in de Geul. De molentak is van de Sinselbeek afgeleid. Op de splitsing bevindt zich een regelbare stuw waarvan Het Limburgs Landschap eveneens het gebruiksrecht verkreeg bij aankoop van de molen, eind jaren '70. Door efficiƫnt gebruik van de stuw konden molenaars vroeger de waterstand in de molenbeek regelen. Ook water uit de vijver bij de molen en uit de vijver aan de zuidkant van de weg kon benut worden om het rad te laten draaien. Onderzoek wees uit dat de vijvers resten zijn van visvijvers die tot halverwege de 19e eeuw langs de Wittemer Allee lagen. Zij voorzagen klooster- en kasteelbewoners van voedsel. Er lagen maximaal acht langwerpige vijvers die door beek-, kwel- en regenwater werden gevoed. Aan het eind van de 19e eeuw waren de meeste vijvers al gedempt waardoor de huidige situatie ontstond. De aankoop van de Wittemer Molen is een van de resultaten van de Actie Geuldal in 1977. De molen en directe omgeving zijn onder andere gekocht met tijdens deze publieksactie bijeengebracht geld door tussenkomst van de Stichting Nieuwland.

Beschrijving

De gronden van de Wittemer Molen liggen in het stroomgebied van de Geul. Deze meanderende beek wordt door graslanden omzoomd. Langs de Geul en de Sinselbeek staan plaatselijk hoge populieren. Vaak zijn deze als beekbegeleidende beplanting gebruikt. In de populieren groeien regelmatig maretakken, halfparasitaire planten die het gehele jaar groen blijven. Ze vallen vooral in de winter op, wanneer ze als bolvormige 'vogelnesten' in de boomkruinen zichtbaar zijn. In de populieren bij Wittem zitten ook echte vogelnesten. Zeker in het vroege voorjaar vallen de kolonies van de roek op. Roeken zoeken groepsgewijs naar voedsel in de graslanden en akkers in de wijde omtrek. De omgeving van de Geul en de Sinselbeek vormt het leefgebied van veel vochtminnende planten en dieren. In het water zelf leven het bermpje en de elrits, typische vissoorten van matig snel stromende beken. IJsvogels trachten ze te vangen via stootduiken. Langs de oevers groeien kleine kaardebol en geoord helmkruid. Dagvlinders drinken nectar op distels en koninginnekruid, planten die in kleine ruigten groeien.

Beheer in periode 1985-2011

watermolen met bijbehorend maalwerk en molentakken hersteld | amfibieƫnpoelen aangelegd | afvoergeul molentak uitgebaggerd [door Waterschap Roer en Overmaas] | knotwilgen onderhouden en takken langs de molentak uitgesleept met behulp van trekpaard | wandelpad parallel aan Wittemer Allee aangelegd | schapenbegrazing ingezet op dijkjes naast molentak en achter molen | populieren gekapt langs de Geul bij ondermijning door water | deze plekken herbeplant met [knot] essen | [knot]bomen geplant langs Eyserbeek in grasland tussen Miljoenenlijntje en Cartils | restauratie molenwerk | verbouw Wittemer Molen tot vakantiewoning.

Beheervoornemens vanaf 2011

voortzetting onderhouden kleine landschapselementen en waar mogelijk nieuwe aanleg | voortzetting schapenbegrazing | zo mogelijk uitbaggeren molenvijvers | verkennen van mogelijkheden restauratie vroegere [vis]vijvers langs Wittemer Allee conform historische kaarten.

Meer info, wandelfolders en vankantiehuizen

Wandelfolder: Welkom op Landgoed Goedenraad en bij de Wittemermolen

 

Vakantiewoning Wittemer Molen 

 

Bij het natuurgebied ligt de Wittemer Molen. De Wittemer Molen is in eigendom van Stichting het Limburgs Landschap en te huur als vakantiewoning